چه کسانی مشمول واردات خودرو جانبازان هستند؟

بر اساس آیین‌نامه، مشمولان واردات خودرو جانبازان پنجاه درصد و بالاتر هستند که در سال‌های گذشته از تسهیلات موضوع ماده ۴۵ قانون جامع خدمات‌رسانی به ایثارگران استفاده نکرده باشند. ملاک درصد و نوع جانبازی، نظر کمیسیون پزشکی بنیاد است و بنیاد فهرست افراد مشمول را به وزارت صنعت، معدن و تجارت معرفی می‌کند. بنابراین هیچ شرکت یا واسطه‌ای نمی‌تواند فردی را خارج از فهرست رسمی، مشمول این امتیاز اعلام کند.

جانبازان ۲۵ تا ۴۹ درصد دارای محدودیت حرکتی در آیین‌نامه در گروه دریافت خودروی داخلی قرار گرفته‌اند. استفاده قبلی از امتیاز واردات یا خرید خودرو نیز می‌تواند بر استحقاق اثر بگذارد. برای اطمینان باید تأیید بنیاد و فعال بودن سهمیه یا نقش مربوط در سامانه بررسی شود.

سقف ارزش خودرو بر اساس درصد جانبازی

ارزش مجاز خودرو برای همه مشمولان یکسان نیست. آیین‌نامه سه سطح تعیین کرده و وضعیت پزشکی جانبازان هفتاد درصد ویژه را جداگانه در نظر گرفته است. این مبالغ سقف ارزش خودرو در مبدأ هستند و نباید با قیمت نهایی پس از حمل، بیمه، خدمات و هزینه‌های داخل کشور اشتباه گرفته شوند.

اگر ارزش خودرو از سقف پرونده بیشتر باشد، پرداخت مابه‌التفاوت لزوماً آن را مجاز نمی‌کند. مدل، تیپ، سال ساخت و آپشن‌ها باید از ابتدا در محدوده ارزش قانونی انتخاب و ثبت شوند.

توجه: مبنای دقیق ارزش‌گذاری و نوع ارزش اعلامی در هر مرحله باید با ثبت سفارش و آخرین دستورالعمل اجرایی تطبیق داده شود؛ قیمت خرده‌فروشی بازار مبدأ ملاک قطعی نیست.

چه خودروهایی قابل واردات هستند؟

وزارت صمت می‌تواند برای هر مشمول مجوز واردات یک دستگاه خودروی سواری نو یا کارکرده تا پنج سال ساخت صادر کند. خودرو باید مناسب، اتوماتیک و متناسب با وضعیت جانبازی باشد. قرار گرفتن قیمت زیر سقف کافی نیست؛ مدل انتخابی باید الزامات سازمان ملی استاندارد، سازمان حفاظت محیط زیست و خدمات پس از فروش را نیز داشته باشد.

ممکن است یک برند شناخته‌شده باشد، اما تیپ خاص آن به دلیل تفاوت موتور، آلایندگی، تجهیزات ایمنی یا بازار مقصد تأیید نشود. پیش از خرید باید VIN، سال ساخت، کشور تولید، موتور، گیربکس و اسناد فنی کنترل شوند. عبارت‌هایی مانند «فول آپشن» یا «مدل جدید» بدون تطبیق سند، مبنای مطمئنی نیستند.

آیین‌نامه واردات تجهیزات لازم برای مناسب‌سازی را نیز پیش‌بینی کرده است. در صورت نیاز به کنترل دستی، صندلی گردان یا تجهیزات خاص، سازگاری خودرو با آن‌ها باید پیش از خرید بررسی شود.

واردات توسط شرکت یا واردات شخصی؟

مشمول می‌تواند از شرکت واردکننده مورد تأیید وزارت صمت استفاده کند یا با تأیید بنیاد، به دلیل غیرتجاری بودن واردات، بدون کارت بازرگانی شخصاً اقدام کند. در مسیر شرکتی، شرکت مسئول تأمین خودرو، ثبت سفارش، حمل، هماهنگی ارزی، گمرک و تحویل طبق قرارداد است؛ اما مدل، هزینه‌ها و زمان تحویل باید شفاف نوشته شوند.

در مسیر شخصی، اختیار انتخاب بیشتر است ولی مسئولیت اخذ شناسه کالا و فروشنده، پیش‌فاکتور، مجوزهای فنی، خدمات پس از فروش، تأمین ارز، حمل و ترخیص بر عهده متقاضی یا نماینده اوست. این مسیر بدون تجربه واردات، ریسک بیشتری دارد.

در هر دو روش فقط با شرکت یا کارگزار دارای هویت حقوقی، قرارداد رسمی و پرداخت قابل استناد همکاری کنید. واگذاری شفاهی امتیاز، وکالت‌نامه نامحدود یا تحویل رمز سامانه به واسطه خطرناک است.

مدارک مورد نیاز

مدارک دقیق با توجه به مرحله و روش واردات متفاوت است، اما معمولاً کارت ملی و شناسنامه، مدارک جانبازی، تأیید مشمول بودن از بنیاد، اطلاعات تماس، وکالت‌نامه رسمی در صورت وجود نماینده و مدارک حساب کاربری سامانه‌ها لازم است. اطلاعات هویتی باید در همه سامانه‌ها یکسان باشد.

برای خودرو نیز پیش‌فاکتور معتبر، برند و مدل دقیق، سال ساخت، VIN، نوع و حجم موتور، گیربکس، کشور سازنده، ارزش خودرو، اسناد فروشنده خارجی، بارنامه، بیمه حمل و مدارک منشأ ارز اهمیت دارند. تصاویر پلاک سازنده و محل حک VIN می‌توانند از اختلاف بعدی جلوگیری کنند.

مراحل ثبت‌نام و واردات خودرو جانبازان

مرحله نخست، احراز مشمول بودن توسط بنیاد است. بنیاد بر اساس درصد و نوع جانبازی، سابقه استفاده از تسهیلات و پرونده فرد، مشخصات مشمولان را به وزارت صمت اعلام می‌کند. پس از فعال شدن دسترسی، متقاضی سقف خود را مشاهده و مسیر شرکتی یا شخصی را انتخاب می‌کند.

در روش شرکتی، خودرو انتخاب و پس از تخصیص، قرارداد منعقد می‌شود. قرارداد باید تیپ و سال ساخت، ارزش مبنا، مبلغ و نحوه پرداخت، هزینه خدمات، زمان تحویل، مسئولیت مجوزها و شرایط استرداد وجه را مشخص کند.

در روش شخصی، پرونده در سامانه جامع تجارت تشکیل می‌شود. دریافت نقش ایثارگر، امضای الکترونیکی، شناسه کالا و فروشنده خارجی، ثبت پیش‌فاکتور، اخذ مجوزهای فنی، تعیین منشأ ارز و سپس حمل و اظهار گمرکی از مراحل اصلی است. خودرو نباید پیش از ثبت سفارش معتبر ارسال شود.

پس از ورود، اسناد حمل و ارزش بررسی و تشریفات گمرکی، استاندارد و محیط زیست انجام می‌شوند. سپس خودرو مراحل ترخیص، احراز اصالت، بیمه، شماره‌گذاری و در صورت نیاز مناسب‌سازی را طی می‌کند. زمان تحویل به تکمیل مدارک، ارز، حمل و تأییدهای فنی بستگی دارد.

 

هزینه‌ها و معافیت‌های واردات

سود بازرگانی خودروهای متناسب جانبازان و تجهیزات مناسب‌سازی طبق اصلاح آیین‌نامه صفر است، اما این موضوع به معنی صفر شدن همه هزینه‌ها نیست. قیمت خودرو، حمل، بیمه، خدمات شرکت، هزینه‌های ارزی و بانکی، کارمزد ثبت سفارش، بندری، انبارداری، استاندارد، مالیات و عوارض احتمالی، شماره‌گذاری و بیمه می‌توانند همچنان برقرار باشند.

کارمزد افتتاح، تمدید یا ویرایش ثبت سفارش نیز مطابق مقررات دریافت می‌شود. پیش از قرارداد، برآورد تفکیکی بگیرید تا قیمت خودرو، هزینه‌های دولتی و کارمزد شرکت از هم جدا باشند.

آخرین وضعیت پرونده‌ها در تیر ۱۴۰۵

در سال ۱۴۰۵ چند تصمیم اجرایی درباره سهمیه و کنترل ارزی پرونده‌ها اعلام شد. در اطلاعیه تیر ۱۴۰۵، پرونده‌هایی که تا ۷ تیر ثبت شده‌اند و ارز آن‌ها از محل سپرده خود، سپرده دیگران یا ترکیبی از این دو تأمین می‌شود، برای ادامه فرایند از کنترل مجدد مجوز سهمیه ارزی معاف شدند.

این تسهیل به معنی باز بودن ثبت‌نام برای همه نیست. وضعیت هر پرونده به تاریخ ثبت، روش تأمین ارز، سقف سهمیه و اعتبار ثبت سفارش بستگی دارد. آخرین پیام سامانه جامع تجارت، بنیاد و شرکت طرف قرارداد باید ملاک عمل باشد.

نکات مهم پیش از عقد قرارداد

قرارداد را فقط با نام حقوقی شرکت و پس از کنترل مجوزها امضا کنید. مدل و تیپ خودرو باید دقیق نوشته شود و مبلغ اولیه، کارمزد، نرخ تبدیل ارز، حمل، ترخیص و شرایط استرداد وجه جداگانه مشخص باشند. مبدأ محاسبه زمان تحویل نیز باید روشن باشد.

وکالت‌نامه را به امور ضروری محدود کنید. حق فروش، انتقال امتیاز یا دریافت وجه نباید بدون نیاز واقعی داده شود. پیش از پرداخت بهای خودرو، اصالت پیش‌فاکتور و امکان واقعی تأمین مدل انتخابی را بررسی کنید.

خدمات ماندگار موتور برای جانبازان

ماندگار موتور می‌تواند سقف و شرایط پرونده را بررسی و خودروهای متناسب را پیشنهاد کند. کنترل VIN و سال تولید، بررسی مشخصات فنی و استاندارد، برآورد هزینه، ارزیابی پیش‌فاکتور و انتخاب مسیر شرکتی یا شخصی از اقداماتی است که ریسک پرونده را کم می‌کند.

هماهنگی خرید و حمل، پیگیری ثبت سفارش، کنترل مدارک، ترخیص و برنامه‌ریزی تحویل نیز قابل انجام است. این خدمات برای اجرای قانونی واردات شخص مشمول است و به معنی خرید یا انتقال امتیاز جانبازی نیست.

سؤالات متداول

آیا جانبازان زیر ۵۰ درصد می‌توانند خودروی وارداتی دریافت کنند؟ مسیر واردات برای جانبازان ۵۰ درصد و بالاتر تعریف شده است. گروه‌های ۲۵ تا ۴۹ درصد دارای محدودیت حرکتی در مسیر خودروی داخلی قرار می‌گیرند.

سقف واردات چقدر است؟ برای جانبازان ۷۰ درصد ویژه تا ۳۵ هزار یورو، سایر جانبازان ۷۰ درصد تا ۳۰ هزار یورو و گروه ۵۰ تا ۶۹ درصد تا ۲۵ هزار یورو.

آیا خودرو کارکرده مجاز است؟ بله، خودروی نو یا کارکرده تا پنج سال ساخت، مشروط به رعایت ضوابط فنی و خدمات پس از فروش قابل بررسی است.

آیا واردات شخصی کارت بازرگانی می‌خواهد؟ جانباز مشمول با تأیید بنیاد می‌تواند به دلیل غیرتجاری بودن واردات، بدون کارت بازرگانی اقدام کند.

آیا همه هزینه‌ها معاف هستند؟ خیر. سود بازرگانی خودرو و تجهیزات مناسب‌سازی صفر است، اما هزینه خرید، حمل، خدمات، گمرک، مالیات، استاندارد و شماره‌گذاری ممکن است وجود داشته باشد.

آیا می‌توان امتیاز را فروخت؟ مسیر قانونی برای واردات و تحویل خودرو به شخص مشمول تعریف شده است و انتقال امتیاز یا وکالت گسترده ریسک حقوقی و مالی جدی دارد.

جمع‌بندی

واردات خودرو جانبازان فرایندی حمایتی اما مقررات‌محور است. احراز مشمول بودن، عدم استفاده قبلی از تسهیلات، رعایت سقف ۲۵، ۳۰ یا ۳۵ هزار یورویی، انتخاب خودروی قابل تأیید و ثبت سفارش صحیح، پایه‌های اصلی پرونده‌اند.

با توجه به تغییرات سال ۱۴۰۵، خرید خارجی یا پرداخت قطعی باید پس از کنترل وضعیت روز سهمیه انجام شود. تصمیم نهایی باید بر اساس آخرین ابلاغ بنیاد شهید، وزارت صمت، بانک مرکزی و گمرک گرفته شود.